Geen vraag te gek
088 973 06 00

Duurzaam ondernemen: een begrippenlijst

Als je doordenkt over duurzaamheid loop je tegen organisaties, begrippen en afkortingen aan die onbekend kunnen zijn. Hieronder volgt een overzicht voor meer duidelijkheid.

Het convenant ter verduurzaming van de textiel- en kledingketen heeft meer dan de helft van de kledingomzet op de Nederlandse markt via haar deelnemers binnenboord. In dit convenant staan mensenrechten, de gezondheid en veiligheid van werknemers, het milieu en dierenwelzijn centraal.

Transparantie staat centraal bij het in kaart brengen van risico’s en het gezamenlijk werken aan verbeteringen. De deelnemers tonen bijvoorbeeld waar hun productielocaties te vinden zijn. 

Wie doet wat

Er zijn ook afspraken gemaakt over de werkwijze. Nederlandse bedrijven zijn i.v.m. internationale richtlijnen en afspraken verplicht de beschreven risico’s te voorkomen. Het is vastgelegd in de zogenaamde Guiding Principles van de VN over bedrijven en mensenrechten, de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen en de fundamentele arbeidsnormen van de ILO.

In opkomende landen kan een bedrijf solo weinig bereiken. Daarom hebben brancheorganisaties, vakbonden, de rijksoverheid en maatschappelijke organisaties, gezamenlijk het Convenant Duurzame Kleding en Textiel opgezet.

Fair Wear Organisation wil samen met merken de arbeidsomstandigheden in fabrieken in productielanden verbeteren. Ze inventariseren de situatie in fabrieken en adviseren over verbeterkansen.

Rank a brand kijkt hoe duurzaam merken zijn. Er worden criteria gebruikt voor bijvoorbeeld water- en chemicaliëngebruik maar ook wegen sociale omstandigheden mee. Rank a brand kijkt vooral naar wat merken communiceren over hun inspanningen op het gebied van duurzaamheid en publiceert een hiërarchisch overzicht op basis van openbare informatie.   Merken die niet transparant zijn, scoren ongeacht hun inspanningen altijd laag

ILO, internationale Arbeidorganisatie is de internationale vakbond die onder meer participant is in het convenant ter verduurzaming van de kleding- en textielindustrie.

Sustainable Appareil Coalition heeft als doel de realisatie van een  wereldwijd systeem waarbij je de inspanningen van bedrijven op het gebied van milieu en sociale productieomstandigheden kunt meten. Dat is de zogenaamde Higg index. Het is een initiatief van een grote groep internationale bedrijven

Wat betekent wat

Duurzaam kan veel verschillende dingen betekenen. Het is geen beschermde term. Het staat voor:

  • Het is duurzaam in gebruik, je doet er lang mee;
  • Het is milieuvriendelijk geproduceerd;
  • Het is onder de juiste omstandigheden voor mens, dier en milieu geproduceerd.

Circulaire economie  is gericht op de optimale inzet en het hergebruik van grondstoffen in de verschillende schakels van de productieketen. Vanaf de winning van grondstoffen tot aan de consumptie van eindproducten. Grondstoffen worden schaars. Als we op dezelfde voet doorgaan hebben we in 2050 drie wereldbollen nodig om de wereldbevolking in haar behoefte te voorzien. Daarom neemt de druk toe om beschikbare grondstoffen zo efficiënt mogelijk te (her)gebruiken. Dit levert nieuwe economische kansen en business modellen op.

Recyclen is het opnieuw gebruiken van materialen. Bijvoorbeeld matrassen kan je recyclen: het schuim is te verwerken tot isolatiemateriaal, dashboards voor auto’s en de stalen veren vormen omgesmolten opnieuw de basis voor nieuwe producten.

Hergebruik is het opnieuw gebruiken van een product (of delen daarvan). Het aanbieden van kleding als vintagekleding is een goed voorbeeld van hergebruik.

Eco design minimaliseert het negatieve effect van producten op het milieu al vanaf de ontwerp- en ontwikkelingsfase. Er wordt bewust nagedacht over alle schakels in de levenscyclus: van de grondstofwinning tot het moment dat het product afgedankt wordt en weer grondstof wordt opnieuw gebruikt wordt voor nieuwe producten. Een katoenen T-shirt dat door een andere weeftechniek rekt zonder dat elastische weefsels zijn toegevoegd, is bijvoorbeeld het makkelijkst te recyclen.

Eerlijk is een geweldige term van onbeschermd. Veel is dus al snel eerlijk, maar of het dat ook echt is, is ieders eigen oordeel. Vaak bedoelt men met eerlijk onder goede omstandigheden geproduceerd, zoals bij eerlijke chocolade.

Fairtrade beschrijft in de westerse wereld vaak de internationale handel die gericht is op duurzame ontwikkeling in ontwikkelingslanden. Als landen dan exporteren naar het rijke westen duidt fairtrade op doel om de boeren in Latijns-Amerika, Afrika en Zuidoost-Azië voor hun producten een prijs te geven die in verhouding staat tot de werkelijke productiekosten. De prijs wordt dan niet bepaald door de verhoudingen op de internationale markt. Aan fairtrade-producten worden ook strengere milieueisen gesteld. Er bestaan meerdere fairtrade-certificatiesystemen zoals Oxfam Wereldwinkels, Fair for Life en Max Havelaarkeurmerk. Producten zijn te koop in warenhuizen en supermarkten, Wereldwinkels, WAAR-winkels en natuurvoedingswinkels.

Due dilligence is een methode die bedrijven gebruiken om hun productieketen in kaart te brengen en daarbij mogelijke risico’s te inventariseren rond thema’s als arbeidsomstandigheden, milieu en dierenwelzijn. De stap die daarna volgt, is het opstellen van een plan dat deze risico’s  zoveel mogelijk te verkleint.

Duurzaam katoen is doorgaans hetzelfde als katoen dat gemaakt is van biologisch katoen.

Biologisch of organic cotton ( de Engelse term) is katoen dat op biologische wijze dus zonder gebruik van pesticiden is geteeld. 

Arbeidsomstandigheden gaan over de omgeving waarin mensen werken.  Internationaal en nationaal is er wetgeving waar de werkomgeving aan moet voldoen.

Misstanden kunnen gaan over slechte arbeidsomstandigheden en negatieve effecten op het milieu en dierenwelzijn.

Leefbaar loon is een salaris waarvan mensen kunnen leven boven de armoedegrens en waarmee ze in hun basisbehoeften kunnen voorzien. Als een werknemer voldoende verdient om zijn gezin te kunnen onderhouden, groeit de kans dat de kinderen onderwijs kunnen volgen en later gaan werken.

Gedwongen arbeid is werk dat mensen onder bedreiging van straf en tegen hun wil moeten doen. Een voorbeeld van gebonden arbeid is het 'Sumangali Systeem'. Meisjes in Zuid India hebben een driejarig arbeidscontract tegen een heel laag loon, waarvan het grootste deel pas aan het eind van het contract wordt uitbetaald en alleen als de drie jaar wordt volgemaakt. Z

Vakbondsvrijheid betekent dat werknemers zich mogen organiseren en in gesprek kunnen gaan met werkgevers over het verbeteren van de arbeidsomstandigheden. Dit is in internationale wetgeving vastgelegd. Vaak is dit een win-win situatie omdat hier ook de arbeidsproductiviteit van omhoog gaat.

Dierenwelzijn is in onze sector relevant omdat bij de productie van kleding en meubels ook dierlijke materialen worden gebruikt Er is geen internationale wetgeving voor dierenwelzijn, maar de maatschappelijke aandacht voor dit thema is groot.

Delen