In de praktijk bestaat er vaak onduidelijkheid over wat nu precies als werktijd geldt. Verwacht je als werkgever dat werknemers tien minuten voor aanvang van hun dienst aanwezig zijn? En telt omkleden in verplichte werkkleding mee als werktijd? Dit zijn vragen waar veel ondernemers mee te maken krijgen.
Wanneer is tijd werktijd?
Volgens de wet is sprake van werktijd wanneer een werknemer arbeid verricht of ter beschikking staat van de werkgever. Dat betekent dat niet alleen de tijd op de winkelvloer meetelt, maar ook andere momenten die direct verband houden met het werk. Denk hierbij aan het verplicht omkleden in werkkleding en het openen of afsluiten van de winkel.
Voorbereiding en ‘startklaar’ zijn
Van werknemers mag worden verwacht dat zij bij aanvang van hun dienst direct inzetbaar zijn. Dat betekent echter niet automatisch dat alle voorbereidingstijd onbetaald is. Wanneer een werknemer vóór de officiële starttijd aanwezig móét zijn om zich voor te bereiden, kan deze tijd onder werktijd vallen. Denk bijvoorbeeld aan het aantrekken van werkkleding, het opstarten van kassasystemen of het gereedmaken van de winkel. Daarbij is vooral van belang of de aanwezigheid verplicht is en of de werknemer in die tijd beschikbaar moet zijn voor de werkgever.
Ook bij omkleden geldt dat de situatie doorslaggevend is. Wanneer werknemers hun werkkleding thuis kunnen aantrekken en er geen verplichting is om dit op de werkplek te doen, wordt deze tijd meestal niet als werktijd gezien. Is het dragen van werkkleding verplicht, is de kleding alleen op de werkplek beschikbaar en moeten werknemers daarom eerder aanwezig zijn om bij aanvang van hun dienst direct te kunnen beginnen? Dan kan deze omkleedtijd worden aangemerkt als werktijd.
Begin en einde van de dienst
Hetzelfde uitgangspunt geldt aan het einde van de werkdag. Werkt een werknemer bijvoorbeeld tot een bepaald tijdstip, maar moet hij of zij daarna nog verplichte werkzaamheden uitvoeren voordat de werkplek kan worden verlaten, dan valt deze tijd onder werktijd. In de praktijk kiezen veel werkgevers er daarom voor om voorbereidende en afrondende werkzaamheden binnen de ingeroosterde werktijd te laten plaatsvinden.
Tot slot
Of tijd onder werktijd valt, is afhankelijk van de vraag of sprake is van verplichte aanwezigheid en of de tijd direct samenhangt met het werk. Door als werkgever duidelijke afspraken te maken over wat van werknemers wordt verwacht vóór en na hun dienst, voorkom je onduidelijkheid en discussie.
