Geen vraag te gek
088 973 06 00

R.I.P. Black Friday

De week van Jan Meerman | week 49 | 2019

 

De week van Jan Meerman | week 49 | 2019

Waardeer het. Repareer het. Van een gapend gat in je broek tot het gammele wiel aan je reiskoffer. Als je veel in de auto zit met de radio aan, kan het niet anders dan dat je ze hebt gehoord: de radiospotjes van SIRE. Met deze campagne probeert de organisatie zoveel mogelijk Nederlanders te bewegen hun kapotte spullen te repareren en ze bewuster te maken van de waarde van hun bezit. Er was geen schriller contrast denkbaar met de Black Friday-commercials van de afgelopen week.

Toch lijkt de opmars van dit door Amazon in Nederland geïntroduceerde fenomeen niet te stoppen. Het aantal bedrijven dat meedoet met de aanbiedingenwedloop groeide voor het vijfde jaar op rij. En kortingen tot wel 75 procent waren geen uitzondering.

Voor de Consumentenbond was het aanleiding om een waarschuwingsactie te starten: Laat je niet neppen. Uit onderzoek van de organisatie is gebleken dat een groot aantal webwinkels stunt met verzonnen aanbiedingen. Zo adverteerde Wehkamp met een elektrische tandenborstel van €279,99 voor €149, een schijnbare korting van 47 procent. In werkelijkheid kostte de tandenborstel al maanden €149 en zelfs een keer €139. Ook andere webwinkels, waaronder Otto en BCC, gingen in de fout.

Onvermijdelijk, retailers die worden geïnfecteerd met het Black Friday-virus zijn bijna verplicht vals te spelen. Dat komt omdat de marges in de retail te dun zijn om met hoge kortingen te smijten. Bij een gemiddelde winst van tien procent over de omzet, kan een kind uitrekenen dat aanbiedingen van twintig procent, of meer, per definitie verlies betekenen. Bovendien wordt 70 procent van de online bestelde producten in sommige branches tijdens Black Friday teruggestuurd naar de leverancier.

Daarmee is deze dag (en steeds vaker het hele weekend) in het teken van de consumptiedrang niet alleen een ramp voor retailers, maar ook een zwarte dag voor het klimaat. Gerbrich Kozijn, toezichthouder bij de Autoriteit Consument en Markt, roept daarom de overheid, bedrijven én consumenten op voortaan een Green Friday in te voeren. In dagblad Trouw zegt ze daarover: ‘Als ik aan honderd mensen vraag hoe ik de planeet kan redden, krijg ik tachtig keer het antwoord: stoppen met vliegen en vlees eten. Dat stoppen met spullen kopen met stip op één staat, beseft bijna niemand.’

Maar hoe ontkom je als retailer aan deze geïmporteerde Amerikaanse hype? Is er een manier om het aan je deur voorbij te laten gaan, zonder dat het tijdens Black Friday muisstil wordt in de winkel?

Toen ik deze vragen opschreef moest ik aan Ruud Koornstra denken. De succesvolle ondernemer die bij de grootste demonstratie tegen kernwapens in Nederland vierduizend augurken verkocht met de slogan: 'Alle bommen de wereld uit, behalve de zure bom'.

Met andere woorden; waarom zou je je als ondernemer laten meevoeren met de massa en er niet op een sympathieke manier gebruik van maken?

Gelukkig zijn er ook steeds meer bedrijven die een tegenbeweging laten zien. Woonwinkel Dille&Kamille is overgegaan op Green Friday en plantte samen met Trees for All duizend vierkante meter bomen in Nederland en Costa Rica. In het centrum van Groningen organiseerden lokale ondernemers een Black Friday-tegenhanger: Lutje Lokaal met veel meer service.

Geef ze eens ongelijk. Want ook in de samenleving klinkt steeds meer kritiek door op het geschreeuw van zwarte vrijdag. In een vorige week gepubliceerd onderzoek van ABNAMRO blijkt dat driekwart van de Nederlanders vindt dat Black Friday aanzet tot onnodige aankopen.

De gisteren overleden Mariss Jansons, chef-dirigent van het Concertgebouworkest van 2004 tot 2015, liet ooit optekenen: ‘Muziek, emotie en religie hangen voor mij zeer nauw samen. Een rijke innerlijke wereld brengt meer geluk dan tien auto’s’.  

Treffender is het niet te verwoorden.

R.I.P. Black Friday.

Jan Meerman

Regelmatig plaatsen ondernemers een reactie op mijn column. Leden ontvangen altijd een persoonlijk bericht op het mailadres dat wordt ingevuld.

Delen

Reacties

Jos de Haas Dinsdag, 03 december 2019
Wij hebben via Facebook de volgende boodschap gedeeld. Het was in Nijmegen écht een donkere donderdag, dus kon dit. De lachers op onze hand en een fatsoenlijke omzet gedraaid. Vandaag was écht donkere donderdag, dus voor ons géén #blackfriday. Ik zorg vrijdag voor een feestje met voor elke koper warme chocomel met slagroom én gevulde speculaas. Het is niet voor niks bijna #Sinterklaas!
Pieter Lap Maandag, 02 december 2019
Beste Jan, ik heb niks met black friday, behalve de betekenis ervan. Maar zullen we dan de rest van die kooplust wekkende acties als cyber day, singles day, Valentijns dag ( heel erg milieuonvriendelijk), Koningsdag (behalve de tweedehandsmarkt), Halloween, Blue Monday etc ook maar afschaffen. Een groot deel van deze dagen zet aan tot min of meer onzinnige aankopen. Daar hadden we Kerst, Sinterklaas en het Suikerfeest al voor. Want als we onszelf maar ook het klimaat willen ‘redden’ zal er echt wat moeten gebeuren.
Nynke Maandag, 02 december 2019
Als deelnemende winkel (en initiatief nemer) van Lutje lokaal in Groningen. Kan ik vertellen dat onze versie van small business saturday een groot succes was. Een hele beste omzet zonder korting en heel veel blije klanten. En dat is zo leuk aan ondernemer zijn. Niet volgen maar eigenwijs je eigen weg in slaan.
Anke Griffioen Maandag, 02 december 2019
Jan, schot in de roos dat citaat van Jansons, één van mijn grote helden. Mooi om dat te verbinden met de perverse leegheid van BF. Vandaag liep ik door de binnenstad van Rdam om de schade op te nemen en je ziet overal 'Black Week', kortingen tot 50 of nog meer % en heel weinig mensen in de winkels…. Nog ruim 3 maanden te gaan voordat mensen medio maart zin hebben in een nieuwe outfit. Wij hebben niet meegedaan aan BF, net zoals onze collega’s Zwartjes in Adam die een mooi statement hebben uitgebracht en het snelgroeiende merk Xsensible. Kern van onze betogen: wij bieden het hele jaar door kwaliteit en service op een verantwoorde maatschappelijke en duurzame wijze voor een eerlijke prijs; als je alleen met kortingen kunt concurreren heb je kennelijk niets anders te bieden; wij ruimen tzt ook onze verouderde voorraad op maar gaan niet mee in deze dwaze dagen van schijnkortingen. In Rotterdam was BF onontkoombaar dus op de Binnenweg hebben diverse ondernemers met een knipoog zonder al te veel korting op creatieve wijze een mooie en verantwoorde omzet gedraaid. Laten we ter nagedachtenis aan deze grote kunstenaar de trits ‘creativiteit-emotie-religie (= latijn voor verbinding en diep denken) als leidraad nemen. Kunnen we dat zinloze begrip ‘beleven’ ook overboord kieperen.

Reageer