Vanaf 1 januari 2026 geldt in Nederland een verbod op contante betalingen van €3.000 of meer bij aankopen of verkopen van goederen door beroeps- of bedrijfsmatige handelspartijen. Dit komt voort uit de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).
Voor wie geldt het verbod?
Het verbod geldt voor alle handelaren in goederen die beroeps- of bedrijfsmatig zaken doen – zoals winkeliers, juweliers, elektronicazaken, maar ook kunsthandelaren en pandhuizen. Transacties tussen particulieren vallen er niet onder.
Wat houdt het verbod in?
Contante betalingen vanaf €3.000 zijn niet meer toegestaan. Bedragen vanaf €3.000 moeten via digitale betaalmiddelen worden voldaan via een bankoverschrijving of pinbetaling.
Het verbod mag niet omzeild worden door betalingen op te knippen of aankopen te verspreiden over meerdere personen. Handelingen waartussen een verband lijkt te bestaan vallen ook onder het verbod. Als sprake is van een samengestelde transactie, moeten de betaalde bedragen bij elkaar worden opgeteld.
In de volgende situaties moet worden uitgegaan van samengesteldheid, tenzij onderzoek uitwijst dat zij als afzonderlijke transacties moeten worden beschouwd.
Als de transacties:
- Tegelijk of opvolgend worden verricht,
- Door dezelfde persoon of aan elkaar verwante personen,
- Betrekking hebben op dezelfde goederen, en
- Afzonderlijk onder €3.000 blijven, maar gezamenlijk daarboven uitkomen
Waarom deze wijziging?
Het doel van het verbod is om witwassen en andere vormen van financiële criminaliteit tegen te gaan door de anonimiteit van grote contante transacties te verminderen.
Toezicht op de naleving
Het toezicht op de naleving van het verbod wordt uitgeoefend door Bureau Toezicht Wwft. Het weigeren van medewerking aan onderzoek kan leiden tot een last onder dwangdom of een bestuurlijke boete. Handelaren die het verbod overtreden kunnen als gevolg daarvan een bestuurlijke boete krijgen met een basisbedrag €10.000. Dit is een vaste boete die door de toezichthouder kan worden verhoogd of verlaagd op basis van draagkracht, voordeel of recidive.
Acceptatieplicht
Het is belangrijk dat iedereen op zoveel mogelijk plekken met contant geld kan blijven betalen. Er komt daarom een wettelijke acceptatieplicht voor contant geld. Dit betekent dat contant geld verplicht moet worden geaccepteerd bij betalingen van consumenten aan de toonbank. Op deze acceptatieplicht worden uitzonderingen gemaakt in verband met een verhoogd risico op criminaliteit. Zo mag contant geld geweigerd worden in de nacht tussen 22:00-06:00 uur, bij online aankopen, betalingen bij onbemande locaties, en bezorgers en andere huis-aan-huis verkoop. Tot slot kunnen kleine ondernemers (met minder dan 4 werknemers) omwille van de veiligheidsrisico’s betalingen met contant geld weigeren. Het ontwerpbesluit ligt momenteel ter consultatie. Het streven is dat de acceptatieplicht in 2027 in gaat.
