Goede medewerkers vinden, behouden en ontwikkelen is voor veel retailers een dagelijkse uitdaging. Zeker in een arbeidsmarkt waarin de goede mensen niet vanzelf binnenlopen. Toch ziet Patrick Roijen, filiaalmanager van HEMA Maastricht, juist kansen. Niet door te wachten tot de perfecte kandidaat zich meldt, maar door zelf te investeren in nieuwe aanwas. Bijvoorbeeld met stagiairs.
Ieder kind heeft talent
Voor Patrick is dat geen bijzaak, maar een bewuste keuze. Vanuit zijn jarenlange ervaring in de retail weet hij hoe belangrijk goede bezetting is voor een winkel. Hij werkte jarenlang als filiaalmanager en regiomanager en was in die rol steeds bezig met de vraag: hoe zorg je dat er genoeg mensen op de vloer staan om de winkel goed te laten draaien? Maar zijn betrokkenheid bij stagiairs komt ook van dichterbij. Samen met zijn vrouw heeft hij een dochter met een leerachterstand. “Wij hebben als ouders heel veel moeite moeten doen om haar aan een stage- of werkplek te helpen. Ik liep vaak tegen gesloten deuren aan. Daardoor ben ik anders gaan kijken: ieder kind heeft talent. Soms moet iemand alleen de kans krijgen om dat talent te laten zien.”
Aandacht levert winst op
Die overtuiging neemt hij mee in zijn werk bij HEMA Maastricht. Toen Patrick anderhalf jaar geleden in deze winkel begon, merkte hij dat stagiairs soms vooral werden gezien als iets dat tijd kost. Iemand begeleiden, uitleg geven, opdrachten bespreken: het vraagt aandacht. Maar volgens Patrick begint daar juist de winst. “Als ik vandaag alles alleen doe, ben ik morgen nog steeds alleen. Maar als ik iemand goed begeleid, heb ik straks iemand naast me staan die steeds meer kan.”
De gouden week
De eerste periode is daarbij belangrijk. Patrick noemt dat de gouden week. In die week leert een stagiair de winkel kennen, krijgt hij of zij uitleg over processen en ontstaat het gevoel: ik hoor erbij. Want dat is volgens Patrick essentieel. Bij HEMA Maastricht worden stagiairs niet apart gezet of alleen ingezet voor losse klusjes. Ze werken zoveel mogelijk mee als gewone medewerkers. Ze lopen mee op de vloer, werken met dezelfde systemen en leren dezelfde processen kennen. Natuurlijk ligt de eindverantwoordelijkheid niet bij hen, maar ze krijgen wel het vertrouwen om mee te doen.
Vertrouwen geven levert iets op
“Als je iemand op voorhand een etiket opplakt, ontdek je nooit wat iemand kan,” zegt Patrick. “Laat iemand meedoen, geef vertrouwen en dan groeit zo iemand vanzelf.” Dat geldt voor iedere stagiair, of iemand nu snel zelfstandig wordt of wat meer begeleiding nodig heeft. Juist door stagiairs serieus te nemen, voelen ze zich onderdeel van het team. En dat levert niet alleen de stagiair iets op, maar ook de ondernemer, de medewerkers en uiteindelijk de klant.
BOL, BBL of Snuffelstage
Begeleiden kost tijd, daar is Patrick eerlijk over. Maar voor hem is dat geen reden om het niet te doen. Ook een nieuwe medewerker moet worden ingewerkt. Waarom zou je dat bij de één vanzelfsprekend vinden en bij een stagiair als last zien? Zeker voor kleinere ondernemers kan het soms ingewikkeld voelen. Een BBL’er vraagt bijvoorbeeld om voldoende uren en een arbeidscontract. Niet iedere winkel heeft daar ruimte voor. Maar er zijn meer mogelijkheden. Een BOL-stage of een korter kennismakingstraject kan net zo goed waardevol zijn. “Een stagiair kan later zomaar een goede weekendhulp of vast collega worden.”
Contact met scholen
Daarvoor moet je als ondernemer wel zelf in beweging komen. Volgens Patrick is de tijd voorbij dat stagiairs vanzelf bij bedrijven aankloppen. Eén van de eerste dingen die hij in Maastricht deed, was contact leggen met scholen, praktijkbegeleiders, decanen en stageteams. Dat heeft veel opgeleverd. Scholen weten HEMA Maastricht inmiddels te vinden en zien de winkel als een betrokken leerbedrijf. Patrick werd zelfs uitgenodigd voor gastlessen en stagemarkten. “Als een school ziet dat je serieus met stagiairs omgaat, leggen ze sneller het lijntje naar jou.”
Stagiaire en het team
Ook in het team verandert er veel wanneer stagiairs goed worden begeleid. In het begin zagen sommige collega’s vooral de extra tijd en moeite. Maar succeservaringen maken verschil. Als een stagiair goed meedraait en echt iets toevoegt op de vloer, groeit het enthousiasme vanzelf. Bovendien brengen jonge mensen ook nieuwe kennis en vaardigheden mee. Patrick ziet bijvoorbeeld dat stagiairs vaak gemakkelijker omgaan met social media, digitale systemen en ICT. Dat helpt vaste medewerkers om anders naar veranderingen te kijken. “Als zij zien hoe makkelijk een jongere daarmee omgaat, opent dat deuren.”
“Niet geschoten is altijd mis”
Natuurlijk is niet iedere stage vanzelf een succes. Soms past iemand minder goed of vraagt de begeleiding meer dan verwacht. Maar dat hoort erbij. “Niet alles is rozengeur en maneschijn,” zegt Patrick. “Maar niet geschoten is altijd mis.” Juist daarom is het belangrijk om stagiairs niet te zien als tijdelijke extra handen, maar als mensen die zich kunnen ontwikkelen. Dat vraagt aandacht, duidelijke begeleiding en eerlijkheid. Ook zijn eigen dochter heeft volgens Patrick het meest gehad aan een werkgever die haar kansen bood, maar haar ook serieus nam. “Met alleen lief zijn worden ze niet beter. Je moet iemand ook voorbereiden op de grote mensenwereld.”
Toekomst van sector
Voor Patrick draait het uiteindelijk om ondernemerschap. Niet blijven klagen over personeelstekort, maar zelf stappen zetten. Contact leggen met opleidingen. Jongeren laten zien dat retail veel meer is dan vakkenvullen of dozen uitpakken. Ze meenemen in klantcontact, goederenstromen, planning, processen en samenwerken. Daarmee versterk je niet alleen je eigen winkel, maar ook de toekomst van de sector.
Zijn boodschap aan ondernemers die denken dat ze geen tijd hebben voor stagiairs, is helder: kijk naar de mogelijkheden in plaats van naar de moeilijkheden. “Als je nergens tijd voor maakt, ben je morgen nog aan het klagen. Volgende week ook, en volgend jaar nog steeds. Je moet ergens beginnen. Je moet eerst zaaien, wil je kunnen oogsten.”
