Heb je vragen over toeslagen, overwerk of tijd-voor-tijd? Dan ben je niet de enige. In de praktijk ontstaat vaak onduidelijkheid over welke uren meetellen voor overwerk, wanneer je een toeslag moet betalen en of je deze in geld of vrije tijd mag compenseren.
We zetten de belangrijkste regels uit de cao voor je op een rij.
Toeslagen voor werken op bijzondere uren
De cao bepaalt dat voor het werken op bepaalde uren een toeslag wordt toegekend. De medewerker ontvangt deze toeslag alleen als hij of zij daadwerkelijk op deze uren heeft gewerkt. Ook voor overwerk kan een toeslag van toepassing zijn.
De toeslagen worden gegeven boven op het basisuurloon. Wanneer meerdere toeslagregelingen gelijktijdig van toepassing zijn, geldt niet een optelsom van toeslagen, maar uitsluitend de regeling die voor de medewerker het gunstigst is.
Toeslagen kunnen worden uitgekeerd in geld of worden gecompenseerd in vrije tijd. De cao bepaalt dat de werkgever hierover beslist, maar wel na overleg met de medewerker.
Uitbetaling in geld of compensatie in vrije tijd
Werkgevers mogen in principe zelf bepalen of zij een toeslag uitbetalen in geld of compenseren in tijd. Wanneer wordt gekozen voor tijd-voor-tijd is het wel van belang dat wordt voldaan aan de regels van de Wet minimumloon.
Het recht op minimumloon wordt namelijk per betalingsperiode beoordeeld en ziet op alle gewerkte uren in die periode samen. Wanneer een medewerker het minimumloon of iets meer dan het minimumloon verdient en in dezelfde loonperiode tijd-voor-tijd wordt toegepast, moet er wel voor worden gezorgd dat de medewerker over alle uren in die periode ten minste het wettelijk minimumloon ontvangt.
Wanneer de uren worden uitbetaald in geld zal dit in de praktijk minder snel tot problemen leiden, maar bij compensatie in vrije tijd is het verstandig hier extra aandacht aan te besteden.
Welke toeslagen gelden binnen de Module Wonen?
De toeslagpercentages zijn voor het werk op maandag tot en met zaterdag:
- Van 00.00 uur tot 07.00 uur: 50%
- Van 22.00 tot 24.00 uur: 50%
- De toeslag voor het werk op zondag is 50%
- De toeslag voor het werk op feestdagen is 100%
Voor medewerkers binnen de functiefamilie Logistiek gelden op grond van de Module Wonen de volgende toeslagen voor het werken op bijzondere uren:
- Maandag tot en met vrijdag van 21.00 uur tot 06.00 uur: 50%
- Zaterdag van 00.00 uur tot 06.00 uur: 50%
- Zaterdag van 18.00 uur tot 24.00 uur: 100%
- Zondag: 50%
- Feestdagen: 100%
Deze toeslagen worden alleen toegekend over de uren waarop daadwerkelijk is gewerkt.
Werken op zon- en feestdagen
Volgens de cao gebeurt werken op zon- en feestdagen in beginsel vrijwillig.
Voor zondagen geldt dat een werkgever een medewerker alleen op zondag arbeid kan laten verrichten als de medewerker daarmee instemt, conform de Arbeidstijdenwet.
Voor feestdagen geldt dat een werkgever, wanneer het niet lukt om met vrijwilligers de bezetting rond te krijgen, een medewerker kan verplichten om te werken. Dit geldt niet wanneer de medewerker aantoonbare gewetensbezwaren heeft.
De toeslag voor het werken op zondag bedraagt 50%. De toeslag voor het werken op een feestdag bedraagt 100%.
Hierbij is het belangrijk om te benadrukken dat de medewerker de feestdagentoeslag alleen ontvangt wanneer er daadwerkelijk op de feestdag wordt gewerkt. Valt een feestdag op een dag waarop de medewerker normaal gesproken zou werken, maar wordt er die dag niet gewerkt, dan bestaat er geen recht op de feestdagentoeslag. De medewerker ontvangt in dat geval uitsluitend het loon over de uren die hij of zij volgens het normale rooster zou hebben gewerkt. Meer informatie hierover vind je hier.
Hoe werkt de overwerktoeslag?
De cao kent de volgende toeslagpercentages voor overwerk:
- 25% voor uren die worden gewerkt boven de 10 uur per dag;
- 50% voor ieder uur boven de 40 uur per week, berekend over een periode van vier aaneensluitende weken.
De werkgever kan ervoor kiezen om, rekening houdend met de salarisperiode, de periode van vier aaneensluitende weken te vervangen door een kalendermaand.
Welke uren tellen mee voor de berekening van overwerk?
Over de toepassing van deze regeling bestaat regelmatig onduidelijkheid.
In de cao staat dat de toeslag alleen wordt uitbetaald over de uren die daadwerkelijk zijn gewerkt. Voor het bepalen of een medewerker boven de grens van gemiddeld 40 uur per week uitkomt, tellen echter ook ziekte-uren en vakantie-uren mee. Deze uren maken onderdeel uit van de normale arbeidsduur en moeten daarom worden meegenomen in de berekening.
Het uitgangspunt daarbij is dat een medewerker niet mag worden benadeeld doordat hij ziek is geweest of verlof heeft opgenomen. Wanneer ziekte-uren of vakantie-uren niet zouden meetellen, zou een medewerker minder snel boven de grens voor overwerk uitkomen en daardoor mogelijk een overwerktoeslag mislopen.
De overwerktoeslag wordt vervolgens alleen betaald over de uren die daadwerkelijk zijn gewerkt.
Moeten toeslagen tijdens ziekte, verlofuren en vakantie uren worden doorbetaald?
Het kan voorkomen dat een medewerker tijdens ziekte, verlof en vakantie recht heeft op doorbetaling van een toeslag. Hiervoor is wel vereist dat de medewerker deze toeslag structureel ontvangt.
Op een gegeven moment kan sprake zijn van een vast patroon waardoor een toeslag juridisch wordt aangemerkt als een vast onderdeel van het loon. Onder een structurele toeslag wordt verstaan een toeslag die regelmatig wordt toegekend, bijvoorbeeld wekelijks of maandelijks, en niet slechts incidenteel of op basis van een eenmalige gebeurtenis.
Wanneer een medewerker incidenteel en zonder een vast of voorspelbaar patroon op een zondag of feestdag werkt, is er meestal geen sprake van een structurele toeslag. Deze uren maken dan immers geen onderdeel uit van het reguliere werkpatroon.
Er bestaat geen vaste wettelijke grens voor wanneer een toeslag als structureel moet worden beschouwd. Als uitgangspunt geldt dat hiervan sprake kan zijn wanneer de toeslag in de praktijk gedurende langere tijd structureel en voorspelbaar wordt toegekend en geen tijdelijk of incidenteel karakter heeft.
