Modernisering consumentenbescherming

Nieuwe regels rondom afprijzingen

De nieuwe richtlijn voor consumentenbescherming is in werking getreden. Deze EU-richtlijn Modernisering Consumentenbescherming moet zorgen voor een betere handhaving van de Europese consumentenregels. De nieuwe consumentenregels spelen in op met name digitale ontwikkelingen. In dit artikel gaan we in op de wijzigingen over de aanduiding van de prijzen van producten en de wetgeving rondom oneerlijke handelspraktijken.

Referentieprijs

De nieuwe wetgeving geldt voor prijsvergelijkingen met vorige eigen prijzen, ‘van/voor-prijzen’. Of de korting in procenten of met een bedrag wordt aangeven, is niet relevant. De ‘van’-prijs, in de wet referentieprijs genoemd, moet de laagste prijs zijn die een ondernemer in een periode van 30 dagen voorafgaand aan de aanbieding heeft gevoerd. Kort gezegd: is jouw product de afgelopen 30 dagen lager geprijsd geweest dan de normale prijs, dan moet de ‘van’-prijs die lagere verkoopprijs zijn.

Hierdoor is het dus niet langer mogelijk om (nep)aanbiedingen te doen door vlak voor een aanbieding de prijs te verhogen en zo het verschil in prijs met de aanbieding te ‘vergroten’. Zie hiervoor onderstaande afbeelding als voorbeeld:

Het niet naleven van deze nieuwe wetgeving kan leiden tot een zogenaamde oneerlijke handelspraktijk. Dit geeft de consument bepaalde rechten, waaronder ontbinding van de koop, én de Autoriteit Consument en Markt (ACM) kan dan handhavend optreden, met een mogelijke boete tot gevolg.

Uitzonderingen

In de richtlijn zijn ook uitzonderingen opgenomen:

Goederen die snel bederven of met een beperkte houdbaarheid
De uitzondering is alleen toegestaan voor’ beperkte houdbaarheid’, dus niet voor alle beperkt houdbare producten. Ondernemers mogen de prijs die gold direct voorafgaand aan de prijsvermindering gebruiken als referentieprijs.

Goederen die de ondernemer pas minder dan 30 dagen verkoopt
Je mag tot 30 dagen na de introductie een lagere prijs hanteren dan die je later als normale prijs gaat hanteren en toch met die latere prijs vergelijken.

Progressieve prijsvermindering
Het is toegestaan om als referentieprijs de prijs te communiceren die gold voorafgaand aan de aankondiging van de eerste prijsvermindering, als sprake is van een onafgebroken opeenvolging van prijsverminderingen. Let op: je mag dus niet tussentijds de prijs weer verhogen en aangeven dat er sprake is van een korting. Zie onderstaande twee afbeeldingen ter verduidelijking. Afbeelding één schetst de progressieve prijsvermindering en afbeelding twee geeft weer dat tussentijdse prijsverhogingen en daaropvolgende ‘aanbiedingen’ niet zijn toegestaan:

Dit was een belangrijk lobbypunt voor INretail. Als Nederland niet van de uitzonderingsmogelijkheid voor progressieve prijsvermindering gebruik zou hebben gemaakt, dan zou de transparante manier van afprijzen in bijvoorbeeld de modebranche niet meer mogen. Gelukkig is deze lobby succesvol geweest en mag dit gewoon nog. De modebranche wordt zelfs als voorbeeld in de toelichting op regelgeving genoemd.

Wat is er nu al duidelijk?

  • geldt voor producten, niet voor (digitale) diensten en digitale inhoud;
  • geldt voor alle distributiekanalen, dus zowel online als offline;
  • geldt voor mededelingen van de ondernemer dat de verkoopprijs is verlaagd ten opzichte van de vorige verkoopprijs. Vorige prijs = in de afgelopen 30 dagen;
  • bepaalt niet hoe lang de vorige prijs moet zijn gevoerd en ook niet hoe lang de prijsverminderingsactie mag zijn;
  • beperkt niet de vrijheid van de ondernemer om zelf prijzen vast te stellen (waaronder direct voorafgaand aan de prijsvermindering);
  • geldt niet voor generieke communicatie als hierbij geen specifieke (meetbare) prijsvermindering wordt aangekondigd. Voorbeelden: laagste prijs!, promotie!, SALE, introductieprijs;
  • geldt niet voor prijsvergelijkingen met een verkoopadviesprijs, de prijs die een concurrent hanteert, of een andere referentieprijs (let op: het moet voor de consument duidelijk zijn welke soort ‘van’-prijs gebruikt wordt, anders kan het een oneerlijke handelspraktijk zijn);
  • geldt ook voor verkopers van buiten de EU, die zich richten op EU-consumenten.

Als er herhalende prijsacties zijn, waarbij de herhaling binnen de 30 dagen plaatsvindt, geeft de overheid aan dat de 30-dagen-regeling normaal van toepassing is. Er moet dan goed nagedacht worden over de manier waarop de referentieprijs waarmee wordt vergeleken, wordt weergegeven.*

Op algemene prijsverminderingsacties, zoals ‘vandaag op alles 20% korting’, hoeven geen ‘van’-prijzen op die algemene aankondiging te staan. Maar de 30-dagen-basisregel is wel van toepassing: wanneer een bepaald product in de afgelopen 30 dagen dus een lagere prijs heeft gehad dan normaal, dan moet die lagere prijs de ‘van’-prijs zijn en dus wél op het artikel/schap staan vermeld. Voorbeeld: een jurk is vorige week in de aanbieding geweest van € 100 voor € 80. Vandaag geldt 20% korting op alles. Dan moet op de jurk de prijs van € 80 staan en moet je daarover nog 20% korting geven. *

Wat is er -helaas- nog onduidelijk?

  • Geldt het ook voor aanbiedingen waarbij de aankoop van een product in combinatie met een ander product goedkoper is? Bijv: 1+1 gratis, 2 voor de prijs van 1, 2e product 50% korting;
  • Geldt het ook voor kortingskaarten of vouchers die de consument korting bieden op alle of categorieën of reeksen van producten die de ondernemer aanbiedt en op loyaliteitsprogramma’s waarbij de klant bij aankoop van een product korting op een volgende aankoop krijgt?
  • Geldt het ook voor gepersonaliseerde prijzen? De richtlijn stelt wel dat consumenten geïnformeerd moeten worden als de prijs gepersonaliseerd is door middel van geautomatiseerde besluitvorming. Als de gepersonaliseerde prijs conform deze regeling een aankondiging van een prijsvermindering betreft, dan zijn zowel de richtlijn prijsaanduiding als de richtlijn consumentenrechten van toepassing.

Oneerlijke handelspraktijken

Voor alles geldt dat als een aanbieding wel voldoet aan de nieuwe regelgeving, er toch sprake kan zijn van een oneerlijke handelspraktijk. Denk bijvoorbeeld aan het hanteren van een van-prijs gedurende 1 dag, langer dan 30 dagen geleden, als kunstgreep om met deze van-prijs te kunnen vergelijken, of aan een aanbieding die vele maanden geldt en de vorige prijs wel erg lang geleden is.

Conclusie

Samengevat kan worden gesteld dat de regels ten aanzien van vergelijkingen met een vorige prijs hiermee gereguleerd worden. Er kan echter nog steeds worden vergeleken met anders genoemde prijzen, waar de regelgeving niet op toeziet. Het motto daarbij is: zo lang de klant maar exact weet waarmee de nieuwe prijs/de korting/het kortingsbedrag wordt vergeleken, er geen sprake van misleiding en een oneerlijke handelspraktijk sprake is.

* Dit betreft de interpretatie van de nieuwe regelgeving door de Nederlandse overheid. Er wordt een voorbehoud gemaakt ten aanzien van een mogelijke andere beoordeling door het Europees Hof van Justitie.

Vragen?

Heb je een vraag over de nieuwe richtlijn consumentenwetbescherming? Neem dan contact met mij op, ik help je graag verder!

Contacteer de adviseur Bel ons
Marjan Spronk

Marjan Spronk

Beleidsadviseur consumentenzaken

Ik wil graag lid worden

Leden kunnen altijd rekenen op juridisch en zakelijk advies op maat, zij krijgen toegang tot een groot bestand aan voorbeelddocumenten en contracten, trainingen en evenementen.