Annuleringskosten in de woonbranche: hoog of niet?

Annuleringskosten in de woonbranche: hoog of niet?

22 juni 2020

In de CBW-erkend voorwaarden voor woonwinkels staat dat een klant bij annulering een vergoeding van 30% van de verkoopprijs is verschuldigd. Dit lijkt misschien veel, maar is echt redelijk. Hieronder een uitleg.

De basis van een overeenkomst is dat partijen die moeten nakomen. Er bestaat niet zoiets als het recht om te annuleren. Een consument kan de koop ontbinden, maar is wel verplicht om een redelijke schadevergoeding te betalen aan de ondernemer. Die maakt immers de omzet die de klant heeft beloofd niet meer, terwijl zijn bedrijf bestaat bij de gratie van omzet.

Cijfers

Die redelijke vergoeding is vervolgens becijferd. Rabobank bevraagt regelmatig ondernemers in de woonbranche over gehanteerde marges en kosten. Zo ontstaat een reëel beeld van welke gemiddelde brutowinstmarges worden gehanteerd en uit welke kostenopslagen die bestaan. Het percentage annuleringskosten moet overigens worden berekend over de verkoopprijs exclusief btw. Dit omdat er geen btw afgedragen hoeft te worden omdat sprake is van een schadevergoeding.

Alle misverstanden op een rij

Misverstanden genoeg over annuleringskosten, we lichten er een paar uit:

  • Het artikel in de voorwaarden is een onredelijk bezwarend beding en daarom vernietigbaar

Nee. Wij hebben vele malen met de Consumentenbond onderhandeld over onze voorwaarden. In de laatste onderhandelingsronde zijn we niet tot overeenstemming gekomen, maar dat had niets met dit punt te maken. Iedere onderhandelingsronde moeten wij opnieuw aantonen dat de percentages redelijk zijn. Omdat we dat kunnen, is dit artikel eigenlijk nooit een serieus punt van discussie.

  • Het artikel in de algemene voorwaarden is een boetebeding

Absoluut niet. Het is geen straf voor consumenten die van hun overeenkomst af willen. Het betreft een redelijke vergoeding die moet worden betaald aan de ondernemer, omdat die schade lijdt.

  • In redelijkheid is alleen een vergoeding voor de tijd van de verkoper en het kopje koffie verschuldigd

De ondernemer lijdt niet alleen schade in de vorm van dit soort variabele, direct aan de koop toe te wijzen kosten. Ook de vaste (indirecte) kosten en een winstopslag komen voor vergoeding in aanmerking. De klant belooft immers met zijn koop een deel van die vaste kosten te betalen (en zonder omzet geen winkel). Denk bij vaste kosten aan afschrijving van vrachtauto/kopieerapparaat/computers, de huisvesting/showroom, verlichting, energiekosten, etc.

De vaste kosten zijn relatief hoog, omdat er geen grote aantallen tegelijk worden verkocht, er sprake is van volumineuze goederen en relatief ingewikkelde producten. Daarvoor zijn grote showrooms en goed opgeleid personeel nodig, en vrachtwagens voor de bezorging.

Een klein deel van de variabele kosten (3 à 4%) hoeft niet te worden vergoed, omdat die niet zijn gemaakt (bv. afleverkosten). Daarmee is rekening gehouden bij het bepalen van het annuleringspercentage.

  • Hoe sneller de klant annuleert, hoe lager de annuleringskosten zijn

Uit bovenstaande is al te zien dat dat niet klopt. Het overgrote deel van de kosten zijn vaste kosten. Zelfs personeelskosten zijn vaste kosten. Die vaste kosten worden met het verstrijken van de tijd niet hoger of lager, die drukken gelijk op alle omzet. Dat ligt anders voor de inkoopkosten. Als die kosten zijn gemaakt, dan zijn de annuleringskosten ook hoger (50%), waarbij een deel van de inkoopkosten moeten worden betaald (zie ook het antwoord op het volgende misverstand).

  • De door de klant geannuleerde bank/keuken/vloer verkoop jij toch gewoon aan een ander, dan lijd je toch geen schade?

Toch wel. Dan heeft hij namelijk twee overeenkomsten, in plaats van één. Bovendien zijn in de woonbranche veel producten speciaal voor de klant besteld. Vaak zijn ze ook nog specifiek naar smaak van de klant samengesteld. Veel producten kunnen in verschillende uitvoeringen worden besteld. Bijvoorbeeld een bank die geleverd kan worden in 2-, 2,5- of 3- zitsuitvoering, in diverse leer-, stof- en kleurensoorten, met verschillende pootjes, met of zonder leuningen, etc.

Bij keukens is sprake van maatwerk. Voor de meeste producten geldt dit. De verkoper moet daarom afwachten of ze het product nog aan een andere klant kunnen verkopen. Soms lukt het, meestal moet het product met veel korting worden verkocht in de opruiming, en soms lukt het niet.

  • Er zijn toch uitspraken van rechters die de annuleringskosten afwijzen of beperken?

Die zijn er inderdaad, maar daarvoor geldt dat de ondernemer zijn vordering meestal niet goed heeft onderbouwd. Er zijn veel uitspraken waarin de rechter toewijst. Een voorbeeld van een uitspraak waarin de rechtbank goed gemotiveerd op een goed onderbouwde eis van de ondernemer is ingegaan: Hof Den Bosch, uitspraak 16 juli 2002 (PRG 2003,5993).

Het Hof bevestigt dat óók de vaste kosten voor vergoeding in aanmerking komen, niet alleen de variabele kosten die verband houden met de totstandkoming of uitvoering van de overeenkomst.  Ook andere rechtbanken en gerechtshoven volgen deze lijn.

Ons advies

Er is veel te zeggen over annuleringskosten. Rechters beslissen dan weer in het voordeel, dan weer in het nadeel van de ondernemer (meestal wordt de vordering door de ondernemer niet goed onderbouwd, met een afwijzing als resultaat; dit is overigens óók nadelig voor andere ondernemers met eenzelfde vordering). Feit is dat rechters tegenwoordig automatisch bepaalde bedingen in algemene voorwaarden toetsen, een consument hoeft daar dus niet meer speciaal om te vragen in het verweer.

Het is essentieel dat je jouw vordering van annuleringskosten goed onderbouwt. Houd dus rekening met het volgende:

  • Als je een procedure opstart tegen een consument voor annuleringskosten, baseer je vordering dan niet alleen op de CBW-erkend-voorwaarden, maar ook op de daadwerkelijk door jou geleden schade.
  • Vraag bij INretail de laatste onderbouwing van de schade op. Gebruik die ter onderbouwing van je schade.
  • Zorg dat je goed kunt uitleggen waarom a. zowel de vaste als de variabele kosten voor vergoeding in aanmerking komen en b. waarom ze zo hoog zijn in verhouding tot de koopsom. Deze uitleg is essentieel voor je kans op succes.
  • Vraag advies en laat je vertegenwoordigen door een jurist van INretail. Die kan als geen ander uitleggen hoe de schade is opgebouwd, door jarenlange ervaring met dit soort zaken. Zo benut je alle kansen die er liggen om de annuleringskosten toegewezen te krijgen, hoewel het nooit een garantie is gezien de willekeur in gerechtelijke uitspraken.

Advies nodig?

Heb je vragen over de annuleringskosten in de woonbranche? Neem dan contact met mij op, ik help je graag verder!

Contacteer de adviseur Bel ons
Marjan Spronk

Marjan Spronk

Beleidsadviseur consumentenzaken

Ik wil graag lid worden

Leden kunnen altijd rekenen op juridisch en zakelijk advies op maat, zij krijgen toegang tot een groot bestand aan voorbeelddocumenten en contracten, trainingen en evenementen.